کردستان، زادگاه گیاهان وحشی و خوراکی

خبرگزاری صدا و سیما: کردستان از استانهای زرخیز وخوش آب وهوای غرب کشور است  که  کوه های  مرتفع ، جنگل های انبوه ودشت ها ومراتع وچمن زارهای سرسبز وخرم با گونه های گیاهی وجانوری متنوعی دارد.
این استان به سبب داشتن آب وهوای مرطوب و معتدل مدیترانه ای وخاک حاصل خیز زیستگاه گیاهان وجانوران گوناگونی است  که کارشناسان منابع طبیعی ومحیط زیست منطقه آن  را  استان گل وگیاه  می نامند .
مناطق مختلف کردستان از جمله سارال ، چهل چشمه ،کوسالان ، شاهو ، اورامانات  ،سورین ،آربابا ،آریز،پیازه وکره میانه جایگاهی  مناسب  برای رویش گیاهان وحشی دارویی وخوراکی است و بارش مناسب باران بهاری هم موجب آغاز برداشت گیاهان خوراکی آن شده است.
مدیرکل منابع طبیعی وآبخیزداری کردستان  می گوید : در یک میلیون  و440 هزار هکتار  هزار مراتع استان  500 گونه گیاه وحشی خودرو می رود که 18 رقم آن را گیاهان خوراکی تشکیل می دهد.
باباپیری می افزود : مهمترین گیاهان خوراکی مراتع کردستان شامل جعفری کوهی، کنگر ، ریواس، اسفناج وحشی، شنگ، گیلاخه، گل گاو زبان ، رسقا ، قازیاغی ، سولان ، نعناع کوهی ، موسیر، قارچ کوهی، پونه و پیچک است.
هر ساله با آغاز فصل بهار و رویش گیاهان خوراکی  خانواده‌های کردستان به مصرف این گیاهان خودرو  روی
می آورند و سبد غذایی مردم منطقه  هم به طور کامل  تغییر می‌کند.
یک شهروندان سنندجی می گوید: با رسیدن  فصل بهار دوست دارم بیشتر غذاهایم از گیاهان خوراکی وحشی باشد که با بوییدن وخوردن آن احساس می کنم در کوهستان سیرو سیاحت می کنم.
سیران خانم خریدار گیاهان خوراکی هم می گوید  : در فصل بهار  انواع  غذاها  از جمله خورشت و بورانی را با گیاهان خوراکی وحشی درست می کنم و اعضای خانواده به  ویژه  بزرگترها از عطر آن لذت می برند  .
در این ایام زنده شدن طبیعت وفصل بهار  وقتی از محله های شهرهای مختلف کردستان خصوصا محله های قدیمی  عبور می کنی عطر غذاهای تهیه شده از گیاهان خوراکی وحشی هوش هر رهگذری را از سر می برد.
محمدی کارشناس تغذیه می گوید: مردم این دیار از گذشته‌های دور مصرف گیاهان خوراکی وحشی در فصل بهار را یک ضرورت می‌دانستند و دربهار آنها  را جایگزین مواد پروتیینی می‌کنند.
به دلیل علاقه ای که کردستانی ها  به مصرف گیاهان خوراکی خودرو ، وحشی و معطر دارند روستاییان استان که بیشتر زنان و دختران هستند کاربرداشت و جمع‌آوری گیاهان خوراکی خودرو را انجام می دهند و جوانان منطقه  هم به عرضه این گیاهان در بازار و گذرگاه‌های شهرها مشغول می‌شوند.
مدیر اداره منابع طبیعی وآبخیزداری سنندج هم  می گوید:  67 هزار نفر از جمعیت روستایی این منطقه در فصل بهار حدود 50 تن گیاهان خوراکی وحشی را روانه بازار مصرف می کنند که  ارزش تقریبی سالانه آن حدود صد میلیارد ریال است.
فرزاد حسینی می افزاید :  80 درصد این گیاهان در کردستان مصرف  و بقیه به استانهای همجوار ارسال می شود.
وی  همچنین  به برداشت کنندگان نسبت به برداشت غیر اصولی وبیش از اندازه سبزی کوهی برای جلوگیری از تخریب ونابودی این ثروت ملی هشدار داد.
کارشناس امور جنگل ومرتع  کردستان هم  بر لزوم  نظارت بیشتربر برداشت بی رویه وغیر اصولی توسط مردم ودستگاه های متولی تاکید می کند و می گوید : اگر بهره برداران مبتدی گیاهان وحشی راغیر اصولی برداشت کنند به ویژه گیاهانی چون گیلاخه که دارای  پیازچه است  باید در چند سال آینده با گیاهان خودرو در مراتع کردستان خداحافظی کرد .
ناصح محمدی معاون آبخیزداری منابع طبیعی کردستان هم می افزاید:  خود مردم وبهره برداران  مهمترین نگهبانان منابع طبیعی هستند که می توانند با فرا گرفتن آموزش های جزیی این ثروث ارزشمند را در کنار بهربرداری اصولی  حفظ کنند.
کردستان به دلیل شرایط ویژه آب و هوایی و ویژگی های خاص جغرافیایی از مناطق ویژه کشور و جهان  در تنوع گونه های گیاهی خوراکی ودارویی  و در اصطلاح محلی سبزی های کوهی به شمار می رود که روند رو به رشد برداشت وتخریب مراتع می طلبد آموزش هایی در این زمینه به مردم وبهره برداران ارائه شود تا نسلهای آینده هم از این ثروت الهی بهره برداری کنند.