پرستاری سرمایه راهبردی امنیت سلامت کشور است

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ عباس عبادی معاون پرستاری وزارت بهداشت در هشتاد و ششمین اجلاس مدیران پرستاری کشور با گرامیداشت یاد شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، مدافعان سلامت و شهدای وطن اظهار داشت: نظام سلامت جمهوری اسلامی ایران از آماده‌ترین نظام‌ها در عرصه حکمرانی است که در شرایط عادی و بحرانی، با اتکا به تاب‌آوری ساختاری خود، نقش مؤثری در حفظ سلامت مردم ایفا کرده است.

وی حوزه پرستاری را «قلب تپنده نظام سلامت» خواند و افزود: پرستاران به‌عنوان یکی از ارکان اصلی مراقبت، علاوه بر ارائه خدمات درمانی، نقش هماهنگ‌کننده و مدیریتی در تداوم خدمات سلامت دارند. به گفته وی، بیش از ۲۲۰ هزار پرستار در کشور فعالیت می‌کنند که حدود یک‌سوم نیروی انسانی نظام سلامت و بیش از ۶۰ درصد کارکنان بیمارستانی بخش درمان را تشکیل می‌دهند.

معاون پرستاری وزارت بهداشت با اشاره به نقش پرستاران در سطوح پیشگیری، درمان، بازتوانی و مراقبت‌های تسکینی تصریح کرد: پرستاری تنها یک گروه خدمت‌رسان نیست، بلکه در فرآیند تصمیم‌سازی، تصمیم‌گیری و اجرای سیاست‌های سلامت نیز نقش‌آفرین است و بی‌توجهی به این حرفه، به معنای نادیده گرفتن زنجیره درمان خواهد بود.

وی با اشاره به تجربه بحران‌های اخیر از جمله جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و بلایای طبیعی، عملکرد پرستاران را از ارکان اصلی تاب‌آوری نظام سلامت در شرایط بحران دانست.

رشد آموزش و پژوهش پرستاری

عبادی با مرور روند توسعه آموزش پرستاری پس از انقلاب اسلامی گفت: ظرفیت پذیرش دانشجوی پرستاری از حدود هزار نفر در ابتدای انقلاب به حدود ۱۸ هزار نفر در سال افزایش یافته است که ۱۳ هزار نفر آن در مقطع کارشناسی و سایرین در رشته‌های اتاق عمل، هوشبری و فوریت‌های پزشکی تحصیل می‌کنند.

وی افزود: بیش از ۲۲۰ مرکز آموزش عالی دولتی و آزاد در حوزه پرستاری فعال هستند و طی دو دهه گذشته با ایجاد ۱۴ رشته کارشناسی ارشد و توسعه دوره‌های دکتری، روند تخصصی‌سازی این حرفه تقویت شده است. همچنین برنامه‌های بازآموزی و توانمندسازی حرفه‌ای گسترش یافته است.

معاون پرستاری وزارت بهداشت با اشاره به جایگاه علمی کشور اظهار کرد: ایران در تولید علم پرستاری در سطح منطقه و جهان از جایگاه پیشرو برخوردار است.

تعرفه‌گذاری و اصلاح پرداخت‌ها

وی تأسیس معاونت پرستاری را نشانه توجه حاکمیت به نقش این حرفه در سیاست‌گذاری سلامت دانست و تصریح کرد: اجرای تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری پس از بیش از ۱۵ سال، گامی مهم در جهت استقلال حرفه‌ای و حرکت به سمت عدالت در نظام پرداخت بود، هرچند این نظام همچنان نیازمند اصلاحات تکمیلی است.

عبادی همچنین از ابلاغ چهارمین نسخه سند بازتوزیع خبر داد و ابراز امیدواری کرد این اقدام به افزایش رضایت نسبی پرستاران منجر شود.

کمبود و ماندگاری؛ چالش اصلی

وی کمبود و ماندگاری نیروی انسانی را مهم‌ترین چالش فعلی عنوان کرد و گفت: کمبود پرستار پدیده‌ای جهانی است و در دنیا بیش از ۶ میلیون نفر کمبود وجود دارد. در ایران نیز با وجود افزایش ظرفیت آموزشی، سالانه تنها ۴ تا ۵ هزار نفر جذب می‌شوند، در حالی که ظرفیت آموزش از ۸ هزار نفر در سال ۱۳۹۶ به ۱۳ هزار نفر رسیده است.

به گفته معاون پرستاری وزارت بهداشت، طی سه تا چهار سال گذشته بیش از ۲۱۵۰ نفر به دلایلی همچون فشار کاری، فرسودگی شغلی و نابرابری در توزیع نیرو ترک خدمت کرده‌اند که این موضوع فشار مضاعفی بر نظام سلامت وارد می‌کند.

وی با اشاره به نابرابری توزیع نیرو در برخی استان‌ها افزود: استان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان، هرمزگان، خوزستان و بوشهر از نظر نسبت پرستار به تخت یا بیمار پایین‌تر از میانگین کشوری هستند و نیازمند جذب هدفمند بومی و مشوق‌های ماندگاری‌اند.

برنامه‌های راهبردی آینده

عبادی از ارائه «لایحه حمایت مادی و معنوی از پرستاران» و تشکیل کارگروه ویژه پرستاری خبر داد و گفت: بخشی از پیشنهاد‌ها در مسیر اجرا قرار گرفته و بخشی دیگر در حال پیگیری است.

وی برنامه ملی جذب هدفمند، اصلاح نظام اضافه‌کار، تقویت حضور مدیران پرستاری در سطوح تصمیم‌گیری، توسعه نقش‌های پیشرفته پرستاری، گسترش مراقبت در منزل و هوشمندسازی خدمات پرستاری را از محور‌های راهبردی آینده برشمرد.

به گفته وی، سه بیمارستان وارد فرآیند الکترونیکی‌سازی خدمات پرستاری شده‌اند و هدف‌گذاری برای افزایش این تعداد به ۱۰۰ بیمارستان تا سال آینده انجام شده است.

معاون پرستاری وزارت بهداشت با تأکید بر حرکت به سمت پرداخت مبتنی بر عملکرد اظهار کرد: این رویکرد در تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری آغاز شده و می‌تواند به ارتقای کیفیت خدمات و عدالت در پرداخت‌ها کمک کند.

افق منطقه‌ای و تقویت تاب‌آوری

وی با اشاره به چشم‌انداز آینده پرستاری کشور گفت: دستیابی به مرجعیت حرفه‌ای در منطقه در حوزه آموزش، پژوهش و ارائه خدمات از اهداف اصلی است و کیفیت نیروی انسانی پرستاری ایران در سطح بین‌المللی اثبات شده است.

عبادی در پایان تأکید کرد: توجه به پرستاری، توجه به سلامت جامعه است و سرمایه‌گذاری در این حوزه، سرمایه‌گذاری راهبردی برای امنیت سلامت کشور محسوب می‌شود.

وی همچنین از حضور وزیر بهداشت در این اجلاس قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد نتایج این نشست به ارتقای جایگاه حرفه پرستاری و تقویت نظام سلامت کشور منجر شود.