ثروتی در انبار...

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز کرمانشاه.؛

نه ماه از سال را روی زمین کار کرده و حالا در گرمای شدید افتاب به اتفاق همسر و فرزندانش نخود برداشت می‌کند او مردی میانسال است که در زمینی شیب داربه همراه خانواده عرق می‌ریزد از او می‌پرسم چرا مکانیزه کشت نمی‌کنی تا مجبور به این کار طاقت فرسا نباشی می‌گوید کمباین برای برداشت به ندرت در دسترس است.

کشت‌های سنتی مانعی برای جهش در تولید نخود
در استان کرمانشاه ۷۰ درصد مراحل کاشت داشت و برداشت نخود به صورت سنتی است و تنها ۳۰ درصد آن به صورت مکانیزه انجام می‌شود کشاورزان دیگر هم می‌گویند علاوه بر اینکه کمباین‌ها در دست رس ما نیستند مشکلات دیگر هم دارند مثلا کمباین‌ها مخصوص برداشت گندمند و برای نخود مناسب نیستند و یا ریزش دارند.

به گفته کارشناسان اگر این مشکلات حل شود و وسایل مکانیزه مناسب در اختیار کشاورزان قرار گیرد ان‌ها می‌توانند در یک هکتار زمین که به صورت مکانیزه کشت می‌شود یک تن و نیم محصول برداشت کنند، اما در کشت سنتی ۵۰۰ کیلو برداشت می‌کنند.

کرمانشاه قطب نخود کشور
نخود کاری مهمترین کشت کشاورزی استان کرمانشاه است همین طور در استان‌های لرستان ایلام کردستان آذربایجان غربی و شرقی نخود کشت می‌شود، اما کشاورزان کرمانشاهی به تنهایی نیمی از نخود کشوررا تولید می‌کنند به گفته ریس سازمان جهاد کشاورزی کرمانشاه سالانه ۱۶۰ هزارتن نخود در استان تولید می‌شود و کرمانشاه بیشترین سطح زیر کشت نخود در کشور را دارد.

 
ارزانی قیمت نخود مشکل کشاورزان
سالهاست قیمت پایین نخود و هزینه بالای تولید گریبانگیر کشاورزان شده از طرفی به گفته نور بخش حاتمی رئیس سازمان جهاد کشاورزی با توجه به هزینه بالای تولید در هر هکتار کشاورزان سه میلیون تومان هزینه می‌کنند وحالا کار به جایی رسیده که نخود خرجش از دخلش بیشتر است وقتی به اتحادیه حبوبات فروشان کرمانشاه رفتم کشاورزان زیادی را دیدم که برای فروش محصول امده بودند بیشتر ان‌ها از قیمت پایین نخود ناراضی بودند و می‌گفتند هر کیلو نخود نه هزار تا ده هزار از ما خریداری می‌شود در حالی که انچه برای کود وجین سم و کارگری هزینه می‌کنند بسیار بالاتر است یکی از کشاورزان می‌گوید امسال ۷ میلیون تومان برای تولید نخود هزینه کرده است در حالی که تنها ۵ میلیون نخود فروخته است آن‌ها می‌گفتند در مقایسه با سایر حبوبات از جمله لوبیا که هر کیلو ۳۳ هزار تومان است قیمت نخود بسیار ناچیز است.

علت ارزانی چیست؟ 
برای پیدا کردن علت ارزانی محصول مدت‌ها جستجو کردم تا سرانجام سرنخ را در اداره کل گمرکات استان پیدا کردم بر اساس آمار‌های رسمی هر سال به میزان زیاد نخود به کشور وارد می‌شود و تنها در سه ماهه اول امسال بیست هزار تن نخود به کشور وارد شده است که ارزش ان ۱۵ میلیون دلار است نگاهی به امار سال‌های گذشته هم نشان می‌دهد در ۵ سال گذشته حدود۳۴۴ میلیون دلار نخود به کشور وارد شده در حالی که در همین مدت تنها ۱۲۷ میلیون دلار صادرات داشته ایم.

 
و حالا سوال این است اگر نخود‌های تولیدی زیاد است چرا واردات داریم اگر درکشور با کمبود نخود مواجه هستیم چرا صادرات داریم جالب است وارد نخود تا اوایل سال ۹۸ با ارز ۴۲۰۰ تومانی بوده و حالا با ارز نیمایی ایا کشور به واردات نخود نیاز دارد.

 
رئیس اتاق بازرگانی کرمانشاه معتقد است با توجه به مشکلات ارزی که دولت دارد نباید برای محصولی، چون نخود سهمیه ارزی قرار داد که مازاد بر مصرف است کیوان کاشفی پیشنهاد می‌کند اگر دولت تنظیم بازار نخود را به شورایعالی نخود بسپارد بسیاری از این مشکلات حل می‌شود چرا که بخش خصوصی خود می‌تواند میزان نیاز کشور و میزان صادرات را تعیین کند او معتقد است دولتی‌ها فقط باید نقش نظارتی داشته باشند و شورای ملی نخود که در ان صادرکنندگان واردکنندگان کشاورزان و تولیدکنندگان حضور دارند به خوبی می‌توانند تصمیم گیری دراین بخش را بر عهده بگیرد تا هم نیاز کشور تامین شود و هم صادرات رونق گیرد.

علت این حجم از واردات را از مسئول بخش حبوبات وزارت جهاد کشاورزی جویا شدم او ابتدا بر خلاف اماری که ما از اداره کل گمرکات گرفتیم واردات را انکار می‌کند و در نهایت توپ را به زمین ستاد تنظیم بازار کشور می‌اندازد که ان‌ها تعیین می‌کند واردات باشد یا نه تا مشکلی در خوراک مردم به وجود نیاید.

معاون امور اقتصادی استانداری کرمانشاه معتقد است ما نباید هیچگاه دغدغه تنظیم‌بازار نخود را داشته باشیم چرا که بر خلاف سایر حبوبات قیمت نخود هیچگاه گران نشده است و این به این معنی است که ما مازاد بر مصرف در کشور داریم
میزان تولید و میزان نیاز کشور چقدراست.

رئیس شورای ملی نخود ایران می‌گوید سالانه در کشور ۲۷۰ تا ۳۰۰ هزار تن نخود تولید می‌شود و سرانه مصرف هر ایرانی تنها دو و نیم کیلو در سال است که حدود ۷۰ تا ۱۰۰ هزار تن این میزان مازاد بر مصرف است و ما چاره‌ای جز صادر کردن آن نداریم چرا که نخود اگر مدتی در انبار باشد خراب می‌شود.

یک عضور اتحادیه حبوبات فروشان کرمانشاه می‌گوید تنها در استان کرمانشاه چیزی حدود ۱۲۰ هزار تن نخود مازاد بر مصرف وجود دارد. 

اقای طهموری می‌گوید این تنها مربوط به کرمانشاه است در حالی که در سایر استان‌ها از جمله لرستان کردستان ایلام و آذربایجان‌های غربی و شرقی هم مقدار زیادی نخود تولید می‌شود.

تاثیر واردات بر تولید داخلی
ریس شورای ملی نخود ایران می‌گوید کارخانه‌های فلافلی قبلا نخود کرمانشاهی مصرف می‌کردند، اما به دلیل واردات بی رویه حالا از نخود خارجی استفاده می‌کنند ناصرمرادی می‌افزاید نخود‌های وارداتی هیچگاه کیفیت نخود ایرانی و مخصوصاً نخود کرمانشاهی را ندارد او می‌افزاید: در گذشته برخی کشور‌ها به خاطر آنکه ذائقه مردم شان به نخود کرمانشاهی عادت کرده بود حاضر بودند مبالغی بیشتر از سایر کشور‌های تولید کننده پرداخت کنند، اما متاسفانه با قطع کردن و وصل کردن صادرات و افزایش واردات بازار‌های هدف را از دست داده ایم.

 
او به بازار‌هایی همچون بازار عراق بازار پاکستان بازار هندوستان و بازار ترکیه اشاره می‌کند که متاسفانه با قطع کردن صادرات و واردات بی رویه این بازار‌ها از دست رفته است و حالا ترکیه و هندوستان جای ایران را گرفته است.

 
رشیدی عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی می‌گوید لازمه جهش تولید حمایت از تولید داخلی است و وقتی نخود داخلی روی دست کشاورزان مانده و واردات انجام می‌شود چگونه می‌توان جهش تولید ایجاد کرد او می‌گوید این مشکلات را حتما در کمیسیون کشاورزی مجلس پیگیری خواهد شد.

 
کاهش سطح زیر کشت نخود در ایران طی ۲۰ سال گذشته
مرادی ریس شورای ملی نخود ایران می‌گوید حمایت نکردن از کشاورزان طی ۲۰ سال گذشته باعث شده سطح زیر کشت نخود هر سال کاهش یابد تا جایی که حالا از ۷۵۰هزار هکتار به، ۵۵۰هزار هکتار رسیده است.

همه این مشکلات در حالی است که کشور‌های دیگر با برنامه‌ریزی صحیح توانستند سطح زیر کشت را افزایش دهند نگاهی به امار‌ها نشان می‌دهد هندوستان در اوایل دهه ۷۰ و ۸۰ که وارد کننده نخود از ایران و مخصوصا نخود کرمانشاهی بود حالا توانسته است در سال ۹ میلیون تن نخود تولید کند و بازار کشور‌های همسایه ایران از جمله عراق افغانستان و پاکستان را هم در دست بگیرد.

نماینده مردم کرمانشاه در مجلس شورای اسلامی می‌گویند حدود ۲۰ سال پیش حرف اول در دنیا را نخود ایران می‌زند، اما با حمایت نکردن از کشاورزان وواردات بی رویه و از ان طرف جلوگیری از صادرات کشور‌های کانادا مکزیک استرالیا هم به میدان امدند.

صادرکنندگان معتقدند سیاست‌های غلط واردات و قطع و وصل کردن مدام صادرات باعث شده ایران بازار‌های هدف را از دست بدهد.

 
خواص نخود
نخود از فیبرها، ویتامین B۹، هیدرات کربن، آهن، فسفر، منیزیم، ویتامین B، پتاسیم، زینک (روی)، پروتئین، ویتامین B۶، کلسیم و اسید‌های چرب اشباع نشده تشکیل شده است. البته باید بدانید که نخود از وجود ترکیبات مغذی دیگری مانند ویتامین E، آب، ویتامین B۳، سدیم، ویتامین B۲، سلنیوم، اسید‌های چرب اشباع نشده‌ی مونو، ویتامین C، یُد، اسید‌های چرب اشباع شده و ویتامین A نیز بی بهره نیست. از آنجایی که این ماده‌ی غذایی حاوی فیبر است باعث دفع برخی از ترکیبات و مواد سمی از بدن می‌شود و به این ترتیب قند و اسید‌های چرب موجود در خون را کاهش می‌دهد.

راهکار مناسب
بنابراین حمایت از نخود کاران و توسعه‌ی این کشت و همچنین ترویج مصرف نخود موضوعی است که باد مورد توجه مسئولان قرار گیرد به ویژه انکه این کشت نیاز ابی کمی دارد خاک را حاصل خیز می‌کند و برای تناوب زراعی با گندم کشتش ضروری است.

بنابراین با هماهنگی بین مسولان وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت معدن و تجارت از یک طرف و شورای عالی نخود ایران از طرف دیگر می‌توان ریشه این مشکلات شد راه را حل کرد.

 
از طرفی تهیه ادوات کشاورزی مناسب برای توسعه کشت‌های مکانیزه و رونق صادرات می‌تواند این ثروت انباشته شده را از انبار‌ها بیرون اورد و درآمدزایی اشتغال و ارزآوری را به همراه آورد.